CÓ NÊN CHỈ HỌC NGHE NÓI TIẾNG TRUNG MÀ KHÔNG HỌC ĐỌC VIẾT?

Có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung mà bỏ qua đọc viết? Phân tích lợi – hại, đối tượng phù hợp và cách học tiếng Trung hiệu quả, toàn diện cho người mới bắt đầu.

Trong những năm gần đây, xu hướng học tiếng Trung giao tiếp ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Nhiều người khi bắt đầu học thường đặt câu hỏi: có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung mà không học đọc viết hay không?

Với người đi làm, người kinh doanh hoặc người học để du lịch, mục tiêu chính thường là nói được, nghe hiểu nhanh. Vì thế, không ít người chọn bỏ qua chữ Hán, chỉ tập trung vào khẩu ngữ. Nhưng liệu đây là lựa chọn thông minh, hay là một thiếu sót khiến bạn gặp nhiều hạn chế về lâu dài?

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng phân tích toàn diện vấn đề có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung, từ nguyên nhân, lợi ích, bất tiện cho tới cách học cân bằng, ít áp lực mà vẫn hiệu quả.

Vì sao nhiều người chỉ học nghe nói tiếng Trung?

Một trong những lý do khiến nhiều người đặt câu hỏi có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung là vì nhu cầu thực tế của họ thiên về giao tiếp.

Áp lực thời gian của người đi làm

Phần lớn người học tiếng Trung hiện nay là người đi làm. Công việc bận rộn khiến họ khó dành thời gian cho cả 4 kỹ năng. Việc học chữ Hán đòi hỏi ghi nhớ và luyện tập thường xuyên, nên nhiều người cảm thấy quá tải và muốn rút gọn lộ trình bằng cách chỉ học nghe – nói.

Tâm lý sợ chữ Hán

Không ít người mới nhìn thấy chữ Hán đã “choáng”. Họ cho rằng chữ phức tạp, khó nhớ, khó viết, học rất lâu mới sử dụng được. Chính vì vậy, thay vì học toàn diện, họ chỉ muốn tập trung vào giao tiếp miệng.

Quan niệm học nhanh để dùng ngay

Trên mạng thường có nhiều chia sẻ rằng chỉ cần học pinyin, mẫu câu là có thể đi du lịch, mua bán, giao tiếp đơn giản. Điều này khiến nhiều người tin rằng chỉ học nghe nói tiếng Trung là đủ, không cần đọc viết.

Mục tiêu giao tiếp là ưu tiên số một

Ngôn ngữ sinh ra để giao tiếp. Nhiều người nghĩ rằng học mà không nói được thì vô nghĩa, nên họ ưu tiên luyện nói càng sớm càng tốt và bỏ qua phần chữ viết.

Lợi ích khi chỉ học nghe nói tiếng Trung

Trước khi trả lời có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung, chúng ta cần nhìn nhận mặt tích cực của phương pháp này.

Ứng dụng nhanh trong đời sống

Nếu mục tiêu của bạn chỉ là:

Mua bán, hỏi đường, đặt phòng.
Giao tiếp cơ bản khi đi công tác.
Trao đổi đơn giản với đối tác.

Thì học nghe nói giúp bạn áp dụng gần như ngay lập tức vào thực tế.

Giảm áp lực học tập

Không học chữ Hán giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian ghi nhớ nét, mặt chữ và thứ tự viết. Việc học trở nên nhẹ nhàng hơn, không bị “ngợp” khi mới bắt đầu.

Thấy kết quả sớm, tăng động lực

Khi bạn nghe hiểu và nói được sau vài tuần, bạn sẽ có động lực tiếp tục học hơn so với việc ngồi viết chữ trong thời gian dài mà chưa thấy ứng dụng.

Phù hợp với người học ngắn hạn

Nếu bạn chỉ học tiếng Trung để phục vụ chuyến đi ngắn ngày hoặc giao tiếp rất cơ bản, thì việc chỉ học nghe nói có thể tạm thời phù hợp.

Không học đọc viết tiếng Trung sẽ bất tiện thế nào?

Tuy có lợi ích trước mắt, nhưng nếu hỏi sâu hơn có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung, thì câu trả lời sẽ không đơn giản.

Không sử dụng được ứng dụng Trung Quốc

Hiện nay, khi dùng tiếng Trung, bạn gần như không thể tránh khỏi chữ viết:

App thanh toán.
App đặt tàu xe.
App bản đồ.
App mua sắm.
Mạng xã hội.

Nếu không nhận diện được chữ Hán, bạn sẽ không biết bấm gì, chọn gì, rất dễ nhầm lẫn.

Không nhắn tin, tra cứu, soạn thảo được

Không biết chữ đồng nghĩa với việc:

Không tra từ điển hiệu quả.
Không đọc tin nhắn.
Không gửi nội dung bằng tiếng Trung.
Không soạn hợp đồng hay email.

Bạn sẽ phải phụ thuộc vào người khác hoặc phần mềm dịch, gây mất thời gian và dễ sai sót.

Khó đi du lịch, công tác tại Trung Quốc

Ở Trung Quốc, bảng hiệu, menu, hướng dẫn, địa chỉ đều dùng chữ Hán. Nếu bạn chỉ biết nghe nói mà không đọc được chữ, bạn sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt.

Giới hạn cơ hội công việc

Trong môi trường chuyên nghiệp, tiếng Trung không chỉ là nói chuyện mà còn là:

Đọc tài liệu.
Viết báo cáo.
Nhắn tin với đối tác.
Xử lý giấy tờ.

Nếu chỉ học nghe nói, bạn sẽ bị giới hạn rất nhiều về cơ hội nghề nghiệp.

Có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung? – góc nhìn thực tế

Thực tế cho thấy, câu hỏi có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung không có một đáp án cố định cho tất cả mọi người. Việc nên hay không phụ thuộc rất lớn vào mục tiêu học tập, thời gian sử dụng tiếng Trung và môi trường ứng dụng của mỗi cá nhân.

Nhiều người khi mới bắt đầu thường nghĩ rằng chỉ cần nói được là đủ. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ dài hạn, việc chỉ tập trung vào nghe – nói mà bỏ qua đọc – viết sẽ khiến khả năng sử dụng tiếng Trung bị giới hạn. Vì vậy, trước khi quyết định có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung, bạn cần xác định rõ: mình học để làm gì, dùng trong bao lâu và ở mức độ nào.

Trường hợp có thể ưu tiên nghe nói

Trong một số tình huống, việc tập trung vào giao tiếp miệng là hợp lý và thực tế.

Học giao tiếp ngắn hạn
Nếu bạn chỉ cần tiếng Trung trong thời gian ngắn, ví dụ vài tháng để phục vụ chuyến công tác, trao đổi đơn giản hoặc làm việc tạm thời, thì ưu tiên nghe nói giúp bạn đạt kết quả nhanh. Lúc này, câu hỏi có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung có thể được trả lời là: có, nhưng chỉ trong phạm vi ngắn hạn.

Đi du lịch Trung Quốc
Khi đi du lịch, nhu cầu chủ yếu là hỏi đường, đặt phòng, gọi món, mua sắm. Trong trường hợp này, học mẫu câu, luyện nghe nói phản xạ sẽ giúp bạn giao tiếp linh hoạt mà không cần đầu tư quá nhiều vào chữ Hán.

Giao tiếp đời sống cơ bản
Nếu mục tiêu chỉ là nói chuyện đơn giản với bạn bè, đối tác quen, người bán hàng…, thì nghe nói là kỹ năng quan trọng nhất. Việc ưu tiên giao tiếp giúp bạn bớt áp lực khi mới bắt đầu học tiếng Trung.

Chưa cần đọc tài liệu, nhắn tin nhiều
Nếu công việc của bạn chưa yêu cầu đọc hợp đồng, gửi email hay sử dụng app tiếng Trung thường xuyên, thì việc đặt trọng tâm vào nghe – nói sẽ phù hợp hơn trong giai đoạn đầu.

Trường hợp không nên bỏ đọc viết

Ngược lại, có nhiều tình huống mà việc chỉ học nghe nói sẽ khiến bạn gặp rất nhiều hạn chế.

Học để làm việc lâu dài
Nếu bạn học tiếng Trung để xin việc, làm trong công ty Trung Quốc hoặc làm việc với đối tác Trung Quốc, thì chỉ nghe nói là chưa đủ. Bạn cần đọc email, nhắn tin, xử lý tài liệu, hợp đồng. Khi đó, câu hỏi có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung gần như chắc chắn là: không nên.

Học để kinh doanh
Trong kinh doanh, tiếng Trung không chỉ để nói mà còn để đọc báo giá, hợp đồng, mô tả sản phẩm, chat với khách hàng trên WeChat, Taobao, 1688… Nếu không biết chữ, bạn sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào người khác hoặc phần mềm dịch, rất dễ sai sót và mất cơ hội.

Du học Trung Quốc
Với người du học, việc chỉ học nghe nói gần như không thể đáp ứng nhu cầu học tập. Bạn phải đọc giáo trình, làm bài tập, viết báo cáo, thi cử. Vì vậy, nếu mục tiêu là học tập lâu dài, có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung? Câu trả lời chắc chắn là không.

Sử dụng tiếng Trung bền vững
Nếu bạn muốn tiếng Trung trở thành công cụ lâu dài trong sự nghiệp, thì nghe – nói – đọc – viết cần phát triển đồng đều. Chỉ học nói sẽ khiến bạn giao tiếp được nhưng không thể khai thác hết giá trị của ngôn ngữ.

Vậy rốt cuộc có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung không?

Từ góc nhìn thực tế, có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung chỉ đúng trong giai đoạn đầu hoặc mục tiêu ngắn hạn. Nếu bạn xác định dùng tiếng Trung lâu dài cho công việc, học tập hay kinh doanh, thì việc bỏ đọc viết sẽ trở thành rào cản lớn.

Cách học thông minh không phải là chọn một kỹ năng và bỏ hoàn toàn kỹ năng khác, mà là:

Ưu tiên nghe – nói để giao tiếp tự nhiên.
Kết hợp đọc hiểu để nhận diện chữ.
Tập gõ chữ bằng pinyin thay vì ép viết tay nhiều.
Liên kết âm thanh – mặt chữ – ngữ cảnh khi học.

Như vậy, bạn vừa trả lời được câu hỏi có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung, vừa xây dựng được nền tảng sử dụng tiếng Trung toàn diện, linh hoạt và lâu dài.

Cách học đọc viết tiếng Trung không áp lực

Nhiều người sợ đọc viết vì nghĩ phải luyện thư pháp, viết đẹp từng nét. Nhưng thực tế, học đọc viết ngày nay rất khác.

Chỉ cần nhận diện mặt chữ

Bạn không cần viết tay quá nhiều, mà chỉ cần:

Nhìn quen chữ.
Liên kết âm thanh với hình ảnh chữ.
Biết chữ đó dùng trong ngữ cảnh nào.

Gõ chữ bằng pinyin

Hiện nay, bạn chỉ cần gõ pinyin trên điện thoại hoặc máy tính, hệ thống sẽ tự gợi ý chữ Hán. Việc của bạn là chọn đúng chữ.

Kết hợp nghe – nói – nhìn chữ

Khi học từ mới, hãy:

Nghe phát âm.
Nói theo.
Nhìn mặt chữ.
Đặt câu.

Cách này giúp não ghi nhớ tự nhiên mà không bị nặng nề.

Lộ trình cân bằng cho người học tiếng Trung giao tiếp

Thay vì hỏi có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung, bạn nên chọn cách học thông minh hơn:

60% nghe – nói.
30% đọc hiểu.
10% viết cơ bản.

Bạn không cần viết đẹp, nhưng cần đọc được và gõ được chữ để sử dụng trong đời sống và công việc.

Kết luận: có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung?

Tóm lại, có nên chỉ học nghe nói tiếng Trung chỉ phù hợp trong ngắn hạn. Nếu bạn muốn sử dụng tiếng Trung lâu dài, hiệu quả và chuyên nghiệp, thì nên học cả nghe – nói – đọc – viết theo cách nhẹ nhàng, thực tế.

Học giao tiếp là trọng tâm, nhưng đọc viết chính là nền tảng giúp bạn:

Không phụ thuộc người khác.
Sử dụng tiếng Trung toàn diện.
Mở rộng cơ hội học tập và nghề nghiệp.

Bạn có thể tham khảo thêm về một số nguồn tài liệu hỗ trợ học tiếng Trung cho người mới bắt đầu.